Biodiversiteti i Shqipërisë

Afërsia me Detin Mesdhe dhe konvergjenca e kushteve të jashtëzakonshme klimatike, gjeologjike dhe hidrologjike kanë kontribuar në zhvillimin e një biodiversiteti të larmishëm, duke e bërë Shqipërinë një nga pikat e nxehta të biodiversitetit në Evropë.

Sa i përket fitogjeografisë, sipërfaqja tokësore e Shqipërisë shtrihet brenda Mbretërisë Boreal, konkretisht brenda provincës Ilire të Rajonit Circumboreal. Territori i saj mund të ndahet në katër ekorajone tokësore të mbretërisë Palearktike – pyjet Ilire, Ballkanike, të Pindit dhe Dinarike.

Në Shqipëri, mbulesa pyjore është rreth 29% e sipërfaqes totale të tokës, ekuivalente me 788,900 hektarë (ha) pyll në vitin 2020, nga 788,800 hektarë (ha) në vitin 1990. Nga pylli që rigjenerohet natyrshëm, 11% u raportua të ishte pyll primar (i përbërë nga specie pemësh vendase pa shenja të dukshme të aktivitetit njerëzor) dhe rreth 0% e sipërfaqes pyjore u gjet brenda zonave të mbrojtura. Për vitin 2015, 97% e sipërfaqes pyjore u raportua të ishte nën pronësi publike, 3% në pronësi private dhe 0% me pronësi të listuar si tjetër ose të panjohur.

Skaji verior i vendit ka një afinitet me ato të Evropës Kontinentale, ndërsa ato të skajit jugor i referohen afinitetit me atë të Pellgut Mesdhetar. Ato janë të konsiderueshme sepse ofrojnë strehim për një gamë të gjerë speciesh të rralla dhe të rrezikuara kafshësh, ndër të tjera ariu i murrmë, rrëqebulli i Ballkanit, ujku gri, çakalli i artë, shqiponja egjiptiane dhe shqiponja e artë. Shqipëria kishte një rezultat mesatar të Indeksit të Integritetit të Peizazhit Pyjor për vitin 2018 prej 6.77/10, duke e renditur atë të 64-tin në nivel global nga 172 vende.

Foka murg e Mesdheut, delfini i zakonshëm me sqep të shkurtër dhe delfini i zakonshëm me hundëshishe mund të shihen shpesh në ujërat bregdetare të vendit. E jashtëzakonshme është prania e pelikanit dalmat, pelikani më i rrallë në botë. Biodiversiteti i Shqipërisë ruhet në zonat e saj të mbrojtura, të cilat ofrojnë mbrojtje për qindra specie të kërcënuara dhe të rrezikuara.