Kategori: Teknologji

Për të komunikuar me zë me Diellën, procesi është bërë shumë i thjeshtë, sidomos nëse përdorni versionin mobil të e-Albania. Kjo është veçanërisht e dobishme kur jeni në lëvizje dhe nuk mund të shkruani.
Si të përdorni komunikimin me zë:
Hapni Aplikacionin: Hapni aplikacionin e-Albania në telefonin tuaj (iOS ose Android).
Klikoni Ikonën e Mikrofonit: Brenda dritares së bisedës me Diellën, do të shihni një ikonë mikrofoni pranë kutisë ku shkruhet teksti.
Flisni qartë: Mbani shtypur ikonën (ose klikoni një herë, varësisht nga versioni) dhe thuani kërkesën tuaj. Për shembull: “Diella, më trego kur më skadon pasaporta.”
Dëgjoni Përgjigjen: Diella do ta procesojë zërin tuaj dhe do t’ju përgjigjet po ashtu me zë, duke ju treguar hapat që duhet të ndiqni.
Pse është i rëndësishëm ky opsion?
Aksesueshmëria: Ndihmon shumë personat që kanë vështirësi në shikim ose në të shkruar.
Shpejtësia: Flasim më shpejt se sa shkruajmë!
Interaktiviteti: E bën eksperiencën të duket si një bisedë e vërtetë me një asistente njerëzore.

Le të marrim një shembull shumë të zakonshëm: Rinovimi i Kartës së Identitetit ose Pasaportës.
Imagjinoni sikur jeni futur në portalin e-Albania dhe keni hapur dritaren e bisedës me Diellën. Ja si do të rrodhë biseda:
Skenari: Rinovimi i Dokumentit të Identitetit
Ju: “Përshëndetje Diella, më ka skaduar karta e identitetit. Çfarë duhet të bëj?”
Diella: “Përshëndetje! Mund t’ju ndihmoj me këtë. Për të rinovuar Kartën e Identitetit (ID) ose Pasaportën, duhet të ndiqni këto hapa:
1. Bëni aplikimin online këtu: [Linku i shërbimit]
2. Rezervoni një takim në zyrën e aplikimit më afër jush.
3. Paguani tarifën përkatëse në postë ose online.
Dëshironi që t’ju dërgoj direkt te formulari i aplikimit?”
Ju: “Po, faleminderit. Sa kushton?”
Diella: “Tarifa për Kartën e Identitetit është 1,500 lekë, ndërsa për Pasaportën Biometrike është 7,500 lekë (shërbimi normal). Nëse keni nevojë për pasaportë të shpejtë (brenda 2-3 ditëve), tarifa është më e lartë. A dëshironi të shihni tabelën e plotë të çmimeve?”
Ju: “Jo, mjafton kjo. A duhet të ngarkoj ndonjë dokument?”
Diella: “Në shumicën e rasteve, sistemi i merr të dhënat tuaja automatikisht. Ju duhet vetëm të konfirmoni të dhënat ekzistuese dhe të zgjidhni zyrën ku do të bëni fotografinë. Mos harroni të merrni me vete kartën e vjetër (nëse e keni) ditën e takimit.”
Pse ky komunikim është më i mirë se kërkimi i thjeshtë?
1. Kursim kohe: Nuk keni nevojë të lexoni rregullore të gjata; Diella jep vetëm informacionin që ju duhet.
2.Interaktivitet: Ju mund të bëni pyetje pasuese (si p.sh. për çmimin) pa dalë nga faqja.
3.Udhëzim në kohë reale: Ajo ju tregon saktësisht se ku duhet të klikoni.

Ky është një nga shërbimet më të kërkuara nga të rinjtë në e-Albania. Ja se si do të zhvillohej biseda juaj me Diellën për këtë rast:

Skenari: Marrja e Vërtetimit të Studentit

Ju: “Diella, më duhet një vërtetim që jam student për ta dorëzuar te abonimi i autobusit.”
Diella: “Përshëndetje! Ju mund ta gjeneroni vërtetimin e studentit menjëherë online. Ky shërbim ofrohet pa pagesë dhe është i pajisur me vulë elektronike.
Për të vazhduar, duhet të jeni i regjistruar në një nga universitetet publike ose private që janë të lidhura me sistemin tonë.
A dëshironi që t’ju dërgoj direkt te faqja e aplikimit?”

Ju: “Po, të lutem. A duhet të paguaj diçka?”
Diella: “Jo, ky shërbim është 0 lekë. Ju thjesht duhet të identifikoheni në portal me kodin tuaj të përdoruesit dhe fjalëkalimin.
Pasi të hyni në shërbimin ‘Vërtetim i statusit të studentit’, klikoni butonin ‘Përdor’ dhe dokumenti do të gjenerohet automatikisht në formatin PDF.”

Ju: “Po nëse nuk më del emri në sistem?”
Diella: “Nëse sistemi nuk ju njeh si student, ju sugjeroj të kontaktoni sekretarinë e fakultetit tuaj për të përditësuar të dhënat në Regjistrin Kombëtar të Studentëve.
A keni nevojë për ndonjë ndihmë tjetër, si p.sh. si ta shkarkoni dokumentin në telefon?”

Pikat kyçe që Diella ju sqaron:

Vula Elektronike: Ju tregon se dokumenti që shkarkoni është zyrtar dhe i vlefshëm pa pasur nevojë për vulë fizike nga fakulteti.

Kursimi i kohës: Nuk keni nevojë të prisni në radhët e gjata të sekretarive mësimore.

Identifikimi: Ju kujton se ky shërbim kërkon patjetër që të jeni i loguar (pasi është informacion personal).

Çfarë mund të bëni tjetër?
Nëse pasi merrni vërtetimin dëshironi të dini diçka tjetër, mund ta pyesni Diellën:

“Ku mund ta shoh listën e notave?”
“A mund të aplikoj për bursë këtu?”

Për ta përdorur Diellën në e-Albania, procesi është mjaft i thjeshtë dhe intuitiv. Ajo është projektuar për të qenë “pika e parë e kontaktit” që ju kursen kohën e kërkimit manual nëpër meny.
Ja hapat praktikë se si mund ta vëni atë në punë:
1. Gjetja e Diellës në Portale
Kur hyni në faqen zyrtare e-albania.al, do të vini re një ikonë të vogël (zakonisht në formën e një flluske bisede ose logon e asistentes) në këndin e poshtëm djathtas të ekranit.
Klikoni mbi të për të hapur dritaren e bisedës.
2. Komunikimi me Gjuhë të Thjeshtë
Ndryshe nga kërkimi tradicional ku duhet të dini emrin teknik të shërbimit, me Diellën mund të flisni sikur po pyesni një person:
Shembull: Në vend që të kërkoni “Gjenerim i certifikatës familjare”, mund t’i shkruani: “Më duhet një certifikatë për familjen” ose “Si mund të rinovoj pasaportën?”.
3. Navigimi i Drejtpërdrejtë
Pasi t’i bëni pyetjen, Diella do të bëjë njërën nga këto:
Ju dërgon direkt te shërbimi: Ajo ju jep një link që ju dërgon menjëherë te faqja e aplikimit.
Ju jep udhëzime: Nëse shërbimi kërkon dokumente shtesë, ajo ju liston çfarë ju duhet përpara se të filloni aplikimin.
Sqaron paqartësitë: Nëse shërbimi që kërkoni nuk ofrohet online, ajo ju tregon se në cilën zyrë fizike duhet të drejtoheni.
4. Ndihma Gjatë Aplikimit
Nëse ngecni gjatë plotësimit të një formulari, ju mund ta pyesni Diellën përsëri:
“Çfarë dokumenti duhet të ngarkoj këtu?”
“Sa kushton ky shërbim?”
Disa këshilla për përdorim efikas:
Jini specifikë: Nëse thoni thjesht “Dua dokumentin”, ajo do t’ju kërkojë sqarim. Më mirë thoni “Dua vërtetim papunësie”.
Identifikimi: Për shumë shërbime, Diella do t’ju kërkojë të identifikoheni (login) me profilin tuaj që të mund të aksesojë të dhënat tuaja specifike.
Përdorni pyetje pasuese: Nëse përgjigja e parë nuk ishte ajo që kërkonit, mund t’i thoni: “Jo, e kisha fjalën për lejen e drejtimit, jo për makinën”.

“Diella” është një sistem inteligjence artificiale dhe nuk ka një pamje fizike njerëzore, ajo shpesh imagjinohet si një figurë moderne, teknologjike dhe miqësore që përfaqëson ndihmën digjitale në Shqipëri.

Për të kuptuar se si funksionon Diella, duhet ta shohim atë si një “urë” inteligjente mes kërkesës suaj në gjuhën e përditshme dhe bazës gjigante të të dhënave të shtetit shqiptar (e-Albania).
Teknologjia prapa saj bazohet në LLM (Large Language Models), e ngjashme me teknologjinë që përdor unë, por e përshtatur posaçërisht për shërbimet publike.
Ja hapat se si funksionon procesi:
1. Procesimi i Gjuhës Natyrore (NLP)
Kur ju shkruani “Kam nevojë për një certifikatë martese”, Diella nuk kërkon thjesht fjalët kyçe. Ajo përdor NLP për të kuptuar synimin tuaj.
Ajo e di që “kam nevojë”, “dua” ose “më duhet” do të thotë që po kërkoni një shërbim.
Ajo identifikon objektin: “certifikatë martese”.
2. Ndërveprimi me Sistemin e-Albania
Sapo Diella kupton kërkesën, ajo “komunikon” me prapavijën (backend) e portalit e-Albania.
Në vend që ju të klikoni nëpër menu të ndryshme, Diella gjen menjëherë rrugën më të shkurtër drejt atij shërbimi.
Ajo ju udhëzon hap pas hapi: p.sh., “Ju lutem identifikohuni”, ose “Klikoni këtu për të plotësuar formularin”.
3. Mësimi i Vazhdueshëm (Machine Learning)
Diella nuk është statike. Çdo bisedë me qytetarët e ndihmon atë të bëhet më e zgjuar.
Nëse shumë njerëz përdorin një sllang apo mënyrë të veçantë të të shprehurit, sistemi e mëson atë për t’u dhënë përgjigje më të sakta herën tjetër.
4. Siguria dhe Verifikimi
Për shërbime që kërkojnë të dhëna private (si certifikata apo gjendja gjyqësore), Diella funksionon vetëm nëse jeni të loguar. Ajo shërben si një asistente navigimi, por nuk i merr vendimet në vend të nëpunësit apo sistemit ligjor; ajo thjesht automatizon procesin e aplikimit.

Dallimi mes një kërkimi të thjeshtë dhe Diellës:

Interesante: Qeveria ka paralajmëruar se faza tjetër e Diellës do të përfshijë edhe zërin, që do të thotë se qytetarët do të mund të flasin me të nga telefoni për të marrë informacion.