Fieri është një nga qytetet dhe qarqet më të rëndësishme të Shqipërisë, i njohur për zhvillimin ekonomik, bujqësinë intensive, industrinë, trashëgiminë kulturore dhe pozicionin strategjik në pjesën jugperëndimore të vendit. Bashkia e Fierit dhe territori më i gjerë i qarkut përfshijnë qindra fshatra që kanë luajtur një rol të rëndësishëm në historinë, ekonominë dhe jetën sociale të Shqipërisë.

Fshatrat e Fierit shtrihen në një nga zonat më pjellore të vendit, në fushën e Myzeqesë, e cila konsiderohet si “hambari i Shqipërisë”. Këto vendbanime karakterizohen nga tradita të forta bujqësore, blegtorale dhe kulturore, si dhe nga një potencial i madh për zhvillimin e agroturizmit dhe turizmit kulturor.

Pozita Gjeografike

Fshatrat e Fierit ndodhen kryesisht në:

Fushën e Myzeqesë
Luginën e lumit Seman
Luginën e lumit Vjosë
Zonat kodrinore të Mallakastrës
Zonat pranë bregdetit të Adriatikut

Kufijtë e qarkut Fier janë:

Në veri me Qarkun e Tiranës dhe Durrësit
Në lindje me Qarkun e Beratit
Në jug me Qarkun e Vlorës
Në perëndim me Detin Adriatik

Kjo pozitë gjeografike ka favorizuar zhvillimin e bujqësisë dhe tregtisë ndër shekuj.

Historia e Vendbanimeve në Fier

Zona e Fierit ka qenë e banuar që në lashtësi. Pranë qytetit ndodhet qyteti antik i Apolonia, një nga qendrat më të rëndësishme ilire dhe romake në Ballkan.

Gjithashtu, në territorin e qarkut ndodhet edhe Bylisi, një tjetër qytet i rëndësishëm antik.

Shumë prej fshatrave aktualë kanë origjinë të hershme dhe janë zhvilluar gjatë periudhave osmane dhe moderne, veçanërisht pas tharjes së kënetave të Myzeqesë në shekullin XX.

Lista e Plotë e Fshatrave të Bashkisë Fier

Bashkia Fier përbëhet nga disa njësi administrative, secila me fshatrat e saj.

Njësia Administrative Qendër Fier

Daullas
Mbyet
Plyk
Kallm
Peshtan
Portëz
Dërmënas
Hamil
Baltëz
Seman
Topojë
Verri
Levan
Vajkan
Zhupan
Radostinë
Petovë
Agim
Frakull e Madhe
Frakull e Vogël

Njësia Administrative Cakran

Cakran
Gorishovë
Buzmadh
Varibop
Belishovë
Selishtë
Vreshtas
Kreshpan
Cakran i Ri
Gjonc
Drenovë
Bregas

Njësia Administrative Levan

Levan
Povelçë
Bishan
Fitore
Ferras
Qarr
Kafaraj
Strum
Levan i Madh
Levan i Vogël

Njësia Administrative Libofshë

Libofshë
Hasturkas
Agim
Ndërmenas
Kashtëbardhë
Mbrostar
Drizë
Rreth Libofshë

Njësia Administrative Dërmenas

Dërmenas
Hoxharë
Sulaj
Kallm i Madh
Kallm i Vogël
Darëzezë
Povelçë

Fshatra të Njohura të Qarkut Fier

Përveç Bashkisë Fier, qarku përfshin edhe bashkitë e tjera si Patosi, Roskoveci, Mallakastra dhe Divjaka.

Ndër fshatrat më të njohur janë:

Në Mallakastër

Hekal
Aranitas
Ballsh
Greshicë
Visokë
Kalenjë
Kutë
Fratar

Në Roskovec

Kurjan
Strum
Arapaj
Jagodinë
Suk
Marinëz

Në Patos

Zharrëz
Ruzhdie
Kuqar
Sheqishte
Grizë

Në Divjakë

Karavasta
Remas
Mizar
Grabian
Xeng
Kamenicë
Kryekuq

Ekonomia e Fshatrave të Fierit

Fieri konsiderohet qendra kryesore bujqësore e Shqipërisë.

Bujqësia

Produktet kryesore janë:

Gruri
Misri
Domatet
Kastravecat
Specat
Shalqiri
Pjepri
Ulliri
Rrushi

Zona prodhon një pjesë të konsiderueshme të produkteve bujqësore të vendit.

Blegtoria

Mbarështohen:

Lopë
Dele
Dhi
Derra
Shpendë

Industria

Fieri është i lidhur ngushtë me:

Industrinë e naftës
Industrinë ushqimore
Përpunimin e produkteve bujqësore
Ndërtimin

Pranë Fierit ndodhen disa nga zonat më të rëndësishme naftëmbajtëse të Shqipërisë.

Turizmi Rural dhe Natyror

Fshatrat e Fierit po bëhen gjithnjë e më tërheqës për turizmin rural.

Atraksionet kryesore përfshijnë:

Parku Kombëtar Divjakë-Karavasta

Një nga zonat më të rëndësishme të mbrojtura në Shqipëri, e njohur për:

Pelikanin kaçurrel
Lagunën e Karavastasë
Plazhet natyrore
Biodiversitetin e pasur

Apolonia

Një nga destinacionet më të vizituara arkeologjike në Shqipëri.

Manastiri i Ardenicës

Një monument i rëndësishëm fetar dhe historik pranë kufirit të qarkut.

Traditat dhe Kultura

Banorët e fshatrave të Fierit ruajnë tradita të pasura myzeqare.

Karakteristika kryesore:

Mikpritja tradicionale
Muzika popullore myzeqare
Dasmat tradicionale
Veshjet popullore

Gatimet tradicionale përfshijnë:

Byrekun myzeqar
Tavën me mish
Pulën me përshesh
Lakrorin
Djathrat e zonës
Turshitë tradicionale

Infrastruktura dhe Zhvillimi

Fshatrat e Fierit kanë përfituar nga:

Përmirësimi i rrugëve rurale
Sistemet e ujitjes
Kanalet kulluese
Investimet në bujqësi
Projektet e zhvillimit rural

Këto investime kanë ndikuar në rritjen e prodhimit bujqësor dhe përmirësimin e kushteve të jetesës.

Perspektiva e së Ardhmes

Potenciali i fshatrave të Fierit mbështetet në:

Agroturizëm
Turizëm kulturor
Turizëm natyror
Bujqësi moderne
Eksportin e produkteve bujqësore
Përpunimin agro-industrial

Me investime të vazhdueshme në infrastrukturë dhe teknologji, fshatrat e Fierit pritet të mbeten ndër zonat më produktive dhe më të zhvilluara të Shqipërisë.

Përfundim

Fshatrat e Fierit përfaqësojnë zemrën bujqësore të Shqipërisë dhe një pasuri të madhe historike, kulturore e natyrore. Nga fushat pjellore të Myzeqesë deri te lagunat e Adriatikut dhe sitet antike të Apolonisë e Bylisit, këto vendbanime ofrojnë një kombinim unik të traditës, zhvillimit ekonomik dhe potencialit turistik. Ruajtja e trashëgimisë lokale dhe zhvillimi i qëndrueshëm do të jenë faktorët kryesorë për të ardhmen e kësaj treve të rëndësishme shqiptare.

Fshatrat e Bashkisë Fier