Kolonja është një nga krahinat më të njohura dhe më historike të juglindjes së Shqipërisë. E vendosur në Qarkun e Korçës, kjo trevë shquhet për natyrën e saj malore, traditat patriotike, kulturën e pasur dhe fshatrat karakteristikë që shtrihen nga lugina e lumit Osum deri në malet e Gramozit. Qendra administrative e bashkisë është qyteti i Ersekë, i cili konsiderohet një nga qytetet më të larta të Shqipërisë.

Pas reformës territoriale, Bashkia Kolonjë përfshin 8 njësi administrative, 2 qytete (Ersekë dhe Leskovik) dhe rreth 76 fshatra.

Pozita Gjeografike

Kolonja kufizohet:

Në veri me Devollin dhe Korçën.
Në lindje me Greqinë.
Në jug dhe perëndim me Përmetin.

Rajoni karakterizohet nga:

Male të larta
Pyje të dendura
Kullota alpine
Burime ujore të shumta
Klima të freskëta malore

Mali i Gramozit përbën një nga pasuritë më të rëndësishme natyrore të zonës.

Historia e Kolonjës

Kolonja ka luajtur një rol të rëndësishëm në historinë shqiptare. Krahina njihet për kontributin e saj në Rilindjen Kombëtare, arsimin shqip dhe luftërat për pavarësi.

Shumë figura patriotike, arsimtarë dhe luftëtarë kanë dalë nga fshatrat e kësaj treve. Fshati historik i Borovës, për shembull, është i njohur për masakrën e Borovës gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Lista e Plotë e Fshatrave të Bashkisë Kolonjë

Njësia Administrative Qendër Ersekë

Starie
Bejkovë
Psar
Selenicë
Kreshovë
Gostivisht
Lëngës
Kodras
Kabash
Borovë
Taç Qendër
Taç Poshtë
Taç Lartë
Rehovë
Gjonç
Prodan

Njësia Administrative Qendër Leskovik

Pobickë
Cerckë
Radat
Radovë
Postenan
Lashovë
Peshtan
Podë
Kovaçisht
Vrepckë
Gërmenj
Radanj
Glinë
Gjirakar

Njësia Administrative Novoselë

Novoselë
Mesiçkë
Kagjinas
Zharkan
Piskal
Vitisht
Shijan
Kaduç
Ndërrmarr
Mbreshtan

Njësia Administrative Barmash

Barmash
Leshnjë
Shalës
Gozhdorazhd
Sanjollas
Kamnik
Bënjëz
Radimisht
Arrëz
Rajan

Njësia Administrative Mollas

Mollas
Skorovot
Qinam
Vodicë
Qafzez
Helmës
Shtikë
Pepellash
Butkë
Kozel
Milec
Bezhan
Boshanj
Blush

Njësia Administrative Çlirim

Çlirim
Qesarak
Kaltanj
Qytezë
Selenicë e Pishës
Luaras
Lënckë
Kurtez
Orgockë
Qinam-Radovickë
Radovickë
Psar i Zi

Fshatrat më të Njohura të Kolonjës

Rehovë

Rehovë është një nga fshatrat më të bukur dhe më të vizituar të Kolonjës. Ai njihet për:

Arkitekturën tradicionale prej guri
Rrugicat karakteristike
Ujin e pastër malor
Festivalet kulturore

Borovë

Borovë ka një rëndësi të veçantë historike për shkak të ngjarjeve të Luftës së Dytë Botërore dhe memorialeve që ruhen edhe sot.

Gërmenj

Gërmenj është e njohur për natyrën e bukur malore, pyjet dhe traditat e vjetra kolonjare.

Radovickë

Radovickë është një nga fshatrat më të mëdhenj të zonës dhe një qendër e rëndësishme bujqësore.

Leskovik

Edhe pse sot është qytet, Leskovik përbën një nga qendrat historike më të rëndësishme të rajonit. Zona njihet për traditën e verës, kulinarinë dhe potencialin turistik.

Ekonomia e Fshatrave të Kolonjës

Bujqësia

Produktet kryesore përfshijnë:

Grurin
Patatet
Fasulen
Misrin
Foragjeret

Blegtoria

Zhvillohet gjerësisht:

Rritja e deleve
Rritja e dhive
Gjedhët
Prodhimi i qumështit dhe djathit

Bimët Mjekësore

Kolonja është ndër zonat më të njohura për:

Sherebelën
Çajin e malit
Rigonin
Bimë të tjera medicinale

Kultivimi dhe grumbullimi i bimëve medicinale është bërë një burim i rëndësishëm të ardhurash për banorët.

Turizmi Rural

Kolonja po zhvillohet gjithnjë e më shumë si destinacion turistik.

Atraksionet kryesore përfshijnë:

Malin e Gramozit
Rehovën
Borovën
Leskovikun
Pyjet e Gërmenjit
Burimet termale pranë Leskovikut

Një përdorues në Reddit e përshkruan rrugën Ersekë–Leskovik–Përmet si një nga rrugët më piktoreske në Shqipëri.

Traditat dhe Kultura

Kolonjarët njihen për:

Mikpritjen tradicionale
Këngët popullore të juglindjes
Serenatat
Veshjet tradicionale
Festat folklorike

Kultura kolonjare ka ruajtur një identitet të fortë ndër shekuj.

Kuzhina Tradicionale

Ndër gatimet më të njohura janë:

Lakrori në saç
Byreku tradicional
Mishrat e pjekur
Djathi i zonës
Glikoja
Reçelrat tradicionale
Vera artizanale e Leskovikut

Potenciali për Zhvillim

Fshatrat e Kolonjës kanë potencial të madh në:

Agroturizëm
Turizëm malor
Blegtori moderne
Bimë medicinale
Produkte bio
Turizëm kulturor

Pozita pranë kufirit me Greqinë dhe pasuritë natyrore e bëjnë Kolonjën një nga zonat me perspektivën më të madhe për zhvillim rural të qëndrueshëm.

Fshatrat e Kolonjës përfaqësojnë një pasuri të çmuar historike, kulturore dhe natyrore të Shqipërisë juglindore. Të shpërndara mes maleve, pyjeve dhe luginave të bukura, ato ruajnë tradita shekullore dhe një identitet të fortë lokal. Nga Rehova dhe Borova deri te Gërmenji, Radovicka dhe fshatrat e Gramozit, Kolonja mbetet një nga krahinat më autentike dhe më të bukura të Shqipërisë.

Fshatrat e Bashkisë Kolonjë