Gjirokastër është një nga qytetet më të rëndësishme historike dhe kulturore të Shqipërisë, i njohur si “Qyteti i Gurtë” dhe pjesë e listës së Trashëgimisë Botërore të UNESCO. Përveç qytetit muze, Bashkia Gjirokastër përfshin një numër të madh fshatrash që shtrihen në luginën e Drinos, në krahinën e Lunxhërisë dhe në zonat malore përreth.

Fshatrat e Bashkisë Gjirokastër janë ndër më të bukurit në Shqipëri, të njohur për arkitekturën tradicionale prej guri, historinë e pasur, folklorin e veçantë dhe peizazhet mbresëlënëse. Këto vendbanime kanë ruajtur identitetin e tyre kulturor për shekuj dhe përbëjnë një pjesë të rëndësishme të trashëgimisë kombëtare.

Pozita Gjeografike

Bashkia Gjirokastër ndodhet në jug të Shqipërisë, në Qarku Gjirokastër. Territori i saj përfshin:

Luginën e lumit Drino
Krahinën e Lunxhërisë
Zonat kodrinore dhe malore të jugut
Shpatet e maleve që rrethojnë qytetin e Gjirokastrës

Klima është mesdhetare me ndikime kontinentale, duke krijuar kushte të favorshme për bujqësinë, pemëtarinë dhe blegtorinë.

Njësitë Administrative të Bashkisë Gjirokastër

Pas reformës administrative, Bashkia Gjirokastër përfshin këto njësi administrative:

Gjirokastër
Antigone
Cepo
Lazarat
Lunxhëri
Odrie
Picar

Secila prej tyre përmban fshatra me histori dhe karakteristika të veçanta.

Fshatrat e Njësisë Administrative Lunxhëri

Lunxhëria është një nga krahinat më të njohura të jugut shqiptar.

Fshatrat kryesore janë:

Stegopul
Dhoksat
Erind
Karjan
Krinë
Mingul
Nokovë
Selckë
Saraqinishtë
Suhë
Tranoshishtë

Këto fshatra njihen për:

Shtëpitë karakteristike prej guri
Kishat e vjetra ortodokse
Traditat folklorike
Peizazhet e bukura malore

Fshatrat e Njësisë Administrative Lazarat

Lazarat është një nga vendbanimet më të njohura të Shqipërisë.

Fshatrat e kësaj zone përfshijnë:

Lazarat
Kordhocë
Dunavat i Vogël
Dunavat i Madh

Zona ka tradita të hershme bujqësore dhe blegtorale dhe sot po orienton zhvillimin drejt bujqësisë moderne dhe turizmit rural.

Fshatrat e Njësisë Administrative Antigone

Njësia administrative Antigone ka marrë emrin nga qyteti antik Antigonea.

Fshatrat kryesore përfshijnë:

Asim Zeneli
Arshi Lengo
Krinë
Tranoshishtë

Zona ka rëndësi të veçantë historike dhe arkeologjike.

Fshatrat e Njësisë Administrative Cepo

Cepoja është një zonë e njohur historike.

Fshatrat përfshijnë:

Cepo
Fushëbardhë
Mashkullorë
Erind

Kjo zonë njihet për lidhjen me figura të rëndësishme të historisë shqiptare dhe për natyrën e saj të pasur.

Fshatrat e Njësisë Administrative Odrie

Odria përfshin disa fshatra të vegjël me tradita të hershme rurale:

Andon Poçi
Humelicë
Tagan
Tërbuq

Banorët merren kryesisht me blegtori, pemëtari dhe kultivimin e produkteve bujqësore.

Fshatrat e Njësisë Administrative Picar

Zona e Picarit është e njohur për historinë dhe folklorin e saj.

Fshatrat kryesore janë:

Picar
Kolonjë
Golem
Kaparjel

Peizazhi malor dhe traditat e forta komunitare e karakterizojnë këtë njësi administrative.

Fshatrat më të Njohura të Bashkisë Gjirokastër

Lazarati

Lazarat është një nga fshatrat më të njohur në Shqipëri. Ai ka histori të lashtë dhe një pozitë të rëndësishme pranë qytetit të Gjirokastrës.

Dhoksati

Dhoksat konsiderohet një nga fshatrat më karakteristikë të Lunxhërisë, me arkitekturë tradicionale dhe monumente kulturore.

Stegopuli

Stegopul ka qenë historikisht një qendër e rëndësishme arsimore dhe fetare e jugut shqiptar.

Saraqinishta

Saraqinishtë është i njohur për traditat e ruajtura dhe afërsinë me qytetin e Gjirokastrës.

Ekonomia e Fshatrave të Gjirokastrës

Ekonomia mbështetet kryesisht në:

Bujqësi

Grurë
Misër
Perime
Fasule

Pemëtari

Ullinj
Fiq
Rrush
Qershi
Arra

Blegtori

Dele
Dhi
Lopë

Bletari

Prodhimi i mjaltit është një aktivitet tradicional dhe i rëndësishëm ekonomik.

Trashëgimia Kulturore

Fshatrat e Bashkisë Gjirokastër ruajnë:

Kisha bizantine
Manastire të vjetra
Shtëpi karakteristike prej guri
Këngë polifonike
Kostume tradicionale

Polifonia shqiptare e jugut, e njohur nga UNESCO si pasuri botërore, është ende pjesë e jetës kulturore të shumë fshatrave të zonës.

Turizmi Rural

Turizmi po zhvillohet me ritme të shpejta falë:

Arkitekturës tradicionale
Peizazheve natyrore
Monumenteve historike
Agroturizmit
Gastronomisë lokale

Vizitorët eksplorojnë shpesh fshatrat përreth Gjirokastrës për të përjetuar atmosferën autentike të jugut shqiptar.

Gastronomia Tradicionale

Kuzhina e fshatrave të Gjirokastrës është ndër më të veçantat në Shqipëri.

Gatimet tradicionale përfshijnë:

Qifqi
Lakror
Pasha qofte
Oshaf
Byrek me petë
Mish në saç
Djathë i bardhë shtëpie

Produktet lokale vazhdojnë të përgatiten sipas recetave tradicionale të trashëguara ndër breza.

Monumentet dhe Trashëgimia Historike

Një pjesë e rëndësishme e trashëgimisë së zonës lidhet me:

Antigonea
Kalaja e Gjirokastrës
Kishat e Lunxhërisë
Urat tradicionale prej guri
Monumentet e kulturës në fshatrat historikë

Këto pasuri e bëjnë Bashkinë Gjirokastër një nga destinacionet më të rëndësishme kulturore në Ballkan.

E Ardhmja e Fshatrave të Bashkisë Gjirokastër

Zhvillimi i ardhshëm mbështetet në:

Turizmin kulturor
Agroturizmin
Bujqësinë organike
Ruajtjen e trashëgimisë historike
Promovimin e produkteve tradicionale

Investimet në restaurimin e monumenteve dhe zhvillimin e infrastrukturës turistike po krijojnë mundësi të reja për komunitetet rurale.

Fshatrat e Bashkisë Gjirokastër përfaqësojnë një nga pasuritë më të mëdha kulturore dhe historike të Shqipërisë. Të vendosura mes maleve, luginave dhe peizazheve të mrekullueshme të jugut, ato ruajnë traditat, arkitekturën dhe mënyrën autentike të jetesës shqiptare. Nga Lunxhëria historike dhe Lazarati i njohur deri te Stegopuli, Dhoksati dhe fshatrat e Odries e Picarit, kjo trevë mbetet një destinacion unik ku historia, kultura dhe natyra bashkëjetojnë në harmoni.

Fshatrat e Bashkisë Gjirokastër